Tekst & Verbeelding

Over kunst, cultuur en natuur

Core business

Het verhaal en de verbeelding

Sir John Soane's museum

Ongewijzigd

Een van de mooiste en leukste musea die ik ken is het Sir John Soane’s museum in Londen. Deze 19de eeuwse architect heeft in zijn woonhuis aan de Lincoln’s Inn Fields zijn veelzijdige collectie ondergebracht en bepaald dat alles na zijn dood ongewijzigd aan het publiek moet worden getoond. Vrij toegankelijk voor iedereen. 
Wel een beetje jammer dat je er niet mag fotograferen. Volgens mij had Soane dat prima gevonden, maar dat terzijde. 
Het museumhuis is een voorbeeld van een klein museum dat het verhaal en de verbeelding vooropstelt. Onderhoudend, informatief en leerzaam. Je kijkt toch anders naar je omgeving wanneer je dit bijzondere museumhuis verlaat. Het prikkelt je fantasie. Ook dat. Vandaar het zonnetje in het beeld hierboven. Het is een object uit de collectie glasobjecten van vader en zoon Blaschka. Het heeft niets met het verhaal te maken, maar past mooi in het beeld.

Grammofoonplaat

Kunst en cultuur worden helaas vaak gedegradeerd tot louter entertainment. Daar doet niet Soane’s museum, maar doen wel veel andere musea en kunstenaars aan mee. Noodgedwongen weliswaar, want anders dreigt in veel gevallen de weg naar de ondergang. 
Daarom ontstaat een ratrace met veel verliezers en weinig winnaars. Het kunstinstituut neemt, als het al lukt, een hybride vorm aan, waarin ondernemerschap, vaak eenzijdig vertaald in commerciële activiteiten, de wezenlijke taak van het instituut mede moeten gaan financieren. Daarbij klinkt immer dezelfde grammofoonplaat uit de monden van de voorstanders van krappe kunstbudgetten: zoek De Particuliere Financier! Doe aan Crowdfunding! 

Regels en procedures

Dat is heel mooi en zeker het proberen waard. Maar wie denkt dat dit de problemen oplost, die een overheid veroorzaakt die haar verantwoordelijkheid niet neemt ten aanzien van de kunsten, staart zich blind.  De kunsten worden opgezadeld met een wurgende zoektocht maar geld, die steeds meer wordt gefrustreerd door fijnmazige regelgeving ter vermijding van elk risico. Het is overigens vreemd dat aan de ene kant ondernemerschap binnen de kunsten als strikte noodzaak wordt gepresenteerd, terwijl vanuit dezelfde hoek knellende regels en procedures worden ingezet.

Bijzaak

Het is te hopen dat de nieuwe minister van cultuur in Nederland de daad bij de mooie woorden van zijn of haar voorganger gaat voegen. Want bij die mooie woorden is het tot nu toe helaas gebleven. Er is niet veel gerepareerd van de schade die door de exorbitante bezuinigen in 2012 is aangericht. Kunst is blijkbaar leuk, maar als het puntje bij paaltje komt een bijzaak.
Begrijp me goed. Natuurlijk is het museum en met haar de hele kunstensector verantwoordelijk voor de financiering van projecten. Dat gaat tegenwoordig echter meer en meer ten koste van de core business van het museum, die ik als volgt zou willen samenvatten. 
Kunst en cultuur zó presenteren dat mensen het lange termijn verhaal er achter begrijpen en er hun eigen beleving tegenover kunnen zetten.

Maart 2017

Voor reacties: klik hier