Noorderlicht

De suikerfabriek in Hoogkerk

(Deze foto is een bewerking van de werkelijkheid)

Deze mysterieuze locatie was tot en met 11 oktober jl. het huis voor de prachtige jaarlijkse fotografische performance van Stichting Fotografie Noorderlicht, recent nog neergezet als een van de vijf beste fotofestivals ter wereld. Onderwerpen die de kranten vandaag de dag beheersen neergezet in indringende beelden die bijblijven. 

 

Dit keer was de titel 'Data rush': de wereld van het alom aanwezige internet en het privacyvraagstuk daaromheen. 
Dit festival moet het doen met de enorme inzet van weinig mensen en een beperkt budget. Dit soort activiteiten zijn echter onmisbaar voor de ontwikkeling van de kunst en cultuur in ons land. 

Volgend jaar voorjaar in en om museum Belvedère, Heerenveen, deo volente. 

Journals of Jacob Mandeville

Een van de allermooiste kleine projecten die Noorderlicht heeft uitgevoerd betrof "The journals of Jacob Mandeville'. Een prachtig boekwerkje, waarbij het toenmalige Natuurmuseum Groningen een tentoonstelling maakte. Tekst en beeld zijn van de Zweedse fotograaf Albin Biblom. 

Boek en tentoonstelling

14 jaar na dato prijkt het boek nog steeds in de schappen van de winkel van Stichting Fotografie Noorderlicht aan het A-kerkhof in Groningen. En terecht. Het is een kunstwerkje. "Indrukwekkend", volgens de kritische K. Schippers in het NRC van 7 september 2001
Over de bijbehorende tentoonstelling was hij wat minder te spreken. De  tekst van het dagboek was voldoende naar zijn mening. Anderen waren echter wel enthousiast. Het bizarre dagboek toont, en zo deed ook de tentoonstelling, een man die geloof, wetenschap en moraal met elkaar vermengt waardoor hij de grens tussen fictie en realiteit kwijtraakt. Geeneens zo fictief, want we zien het om ons heen gebeuren. U weet vast wel wat publieke figuren op te noemen waarbij dat aan de hand was of is.
 

In het dagboek verwart Mandeville het ‘innerlijke’ landschap met dat om hem heen waardoor hij gaandeweg in een psychose belandt. Zeesterren zijn in zijn beleving uit de hemel verbannen zondaars, om maar een voorbeeld te noemen. Bij de opening van de tentoonstelling vroeg een journalist van een van onze landelijke dagbladen: "Is mijnheer Mandeville er ook?" Niet wetend dat hij een fictieve figuur is die bovendien spoorloos verdwenen was in het verhaal. Voor de meeste bezoekers werd Mandeville een echt persoon. 

De benedenverdieping van het kleine natuurmuseum was ingericht als een rariteitenkabinet, waarin allerlei parafernalia uit de bezittingen van de verdwenen natuurvorser te vinden waren, maar ook zijn bureau met alles er op en er aan. De foto's die Albin Biblom voor het dagboek maakte, waren groot afgedrukt te zien in zware eikenhouten lijsten, waardoor de werken bijna niet te tillen waren. De tentoonstelling voegde wel zeker een extra dimensie toe aan verhalen in het dagboek.

Combinatie maakt beleving sterker

De combinatie boek en tentoonstelling werkt vaak versterkend voor de beleving. Musea willen een verhaal overbrengen en dat gaat in die combinatie heel goed. Een mooi voorbeeld is het in 2012 geopende kleine Museum van de Onschuld in Istanbul naar Orhan Pamuks gelijknamige roman.

Wat mij betreft is Albin Bibloms creatie een meesterwerk. Hij is een talentvolle kunstenaar die in Nederland wel weer eens aandacht zou mogen hebben.

(12 oktober 2015)